مشتری می‌گوید «تسمه دینام شش‌شیار می‌خواهم»، اما فروشنده در قفسه چند تسمه 6PK با طول‌های متفاوت دارد. اگر انتخاب فقط بر اساس تعداد شیار انجام شود، احتمال تحویل قطعه نامناسب بالاست.
کدهایی مانند 4PK855 و 6PK1665 برای همین ساخته شده‌اند: بخشی از مشخصات تسمه را بدون بازکردن بسته به ما می‌گویند.
البته خواندن کد، جای بررسی سازگاری با خودرو را نمی‌گیرد.
پاسخ کوتاه: در کد 6PK1665، عدد ۶ نشان‌دهنده شش ریب (برجستگی طولی) است که در بازار شش‌شیار گفته می‌شود؛ حروف PK بیانگر نوع پروفیل تسمه و عدد ۱۶۶۵ نشان‌دهنده طول مؤثر اسمی تسمه بر حسب میلی‌متر است.
بنابراین 4PK855 یعنی تسمه چهارشیار با پروفیل PK و طول مؤثر اسمی ۸۵۵ میلی‌متر.
این روش خواندن در راهنمای فنی Continental برای تسمه‌های چندشیار توضیح داده شده است.
تسمه دینام دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟
چرا به آن تسمه تجهیزات جانبی هم می‌گویند؟
«تسمه دینام» نام رایج بازار است؛ اما در بسیاری از خودروها یک تسمه شیاری چند تجهیز را به حرکت درمی‌آورد.
این تجهیزات ممکن است شامل دینام، کمپرسور کولر، پمپ هیدرولیک فرمان و در بعضی موتورها پمپ آب باشند.
به همین دلیل، اصطلاح فنی «تسمه محرک تجهیزات جانبی» دقیق‌تر است.
شرکت Continental نیز همین کاربردها را برای تسمه‌های Multi-V معرفی می‌کند.
فرق تسمه دینام با تسمه تایم چیست؟
تسمه تایم دندانه‌دار با چرخ‌دنده‌های تایمینگ درگیر می‌شود و هماهنگی میل‌لنگ و میل‌سوپاپ را برقرار می‌کند.
تسمه دینام شیاری با اصطکاک روی پولی‌ها، نیرو را به تجهیزات جانبی انتقال می‌دهد.
این دو تسمه از نظر وظیفه، ساختار و روش انتخاب متفاوت‌اند.
بنابراین تعداد «شیار» تسمه دینام را نباید با تعداد «دندانه» تسمه تایم اشتباه گرفت.
کد 4PK855 یا 6PK1665 را چگونه بخوانیم؟
عدد اول: تعداد شیارهای طولی
در 4PK855، عدد ۴ یعنی تسمه چهار ریب دارد.
در 6PK1665، عدد ۶ یعنی شش ریب.
منظور برجستگی‌های موازی در امتداد طول تسمه است، نه دندانه‌های عرضی تسمه تایم.
تسمه چهارشیار را نباید صرفاً به دلیل طول یکسان به جای شش‌شیار نصب کرد.
حروف PK: پروفیل تسمه
PK یک پروفیل استاندارد برای تسمه‌های چندشیار خودرویی است.
این حروف شکل مقطع تسمه را مشخص می‌کنند؛ اما به‌تنهایی برای تعیین عرض دقیق محصول، نوع ساخت یا کاربرد آن کافی نیستند. مشخصات هر کد را از کاتالوگ همان سازنده بخوانید.
عدد آخر: طول مؤثر اسمی
در 4PK855، عدد ۸۵۵ طول مؤثر اسمی تسمه بر حسب میلی‌متر است.
در 6PK1665 نیز عدد ۱۶۶۵ همین معنا را دارد.
این عدد را نباید با طول ظاهری دور بیرونی تسمه یکی دانست.
سازندگان ممکن است روش‌های نام‌گذاری و تلرانس‌های مجاز متفاوتی داشته باشند؛ بنابراین ملاک نهایی، کاتالوگ کاربرد است.
| کد تسمه | تعداد شیار | پروفیل | طول مؤثر اسمی |
|---|---|---|---|
| 4PK855 | ۴ | PK | ۸۵۵ میلی‌متر |
| 4PK885 | ۴ | PK | ۸۸۵ میلی‌متر |
| 6PK1568 | ۶ | PK | ۱۵۶۸ میلی‌متر |
| 6PK1665 | ۶ | PK | ۱۶۶۵ میلی‌متر |
این جدول برای توضیح مشخصات ابعادی است و به معنی تأیید سازگاری با خودرو یا موجودی فعلی انبار نیست.
آیا دو تسمه با تعداد شیار یکسان قابل جایگزینی هستند؟
تفاوت 4PK855 و 4PK885 چیست؟
هر دو چهارشیار و از خانواده PK هستند؛ اما طول مؤثر اسمی آن‌ها ۳۰ میلی‌متر اختلاف دارد.
این تفاوت را نباید بدون بررسی دستورالعمل خودرو و محدوده کاری سفت‌کن نادیده گرفت.
حتی اگر تسمه کوتاه‌تر به‌زور جا بخورد، احتمال تحمیل بار اضافی به بلبرینگ‌ها و اجزای محرک وجود دارد.
در مقابل، تسمه بلندتر ممکن است کشش لازم را نداشته باشد.
آیا 6PK1665 را می‌توان به جای 6PK1660 فروخت؟
صرف اختلاف پنج میلی‌متری، پاسخ قطعی نمی‌دهد.
کم‌بودن اختلاف طول، به‌تنهایی دلیل قابل‌جایگزین‌بودن دو کد نیست. تطبیق باید با شماره قطعه اصلی خودرو، نسخه موتور، تجهیزات نصب‌شده و کاتالوگ برند انجام شود.
آیا نام خودرو برای انتخاب کافی است؟
خیر.
یک مدل خودرو ممکن است با موتور، کولر، فرمان هیدرولیک یا آرایش پولی متفاوت عرضه شده باشد.
حتی تسمه‌ای که قبلاً روی خودرو نصب بوده، ممکن است انتخاب اشتباه تعمیر قبلی باشد.
برای فروش دقیق، شماره شاسی یا کد موتور، مشخصات تجهیزات جانبی و شماره فنی مرجع را بررسی کنید.
هنگام خرید تسمه DONGIL چه اطلاعاتی را کنترل کنیم؟
کد تسمه را از برند و شماره فنی جدا کنید
DONGIL یا دونگیل، نام تجاری مرتبط با تولید تسمه است.
4PK855 و 6PK1665 کدهای ابعادی تسمه هستند.
وجود این کدها روی محصول، به‌تنهایی اصالت برند، جنس دقیق ترکیب لاستیکی، نوع کشسانی یا سازگاری با یک خودرو را ثابت نمی‌کند.
برای مشخصات ساخت و دامنه کاربرد محصول، کاتالوگ رسمی سازنده و شماره فنی همان بسته را بررسی کنید.
نوع تسمه کشسان را اشتباه نگیرید
بعضی سامانه‌ها از تسمه‌های کشسان مخصوص استفاده می‌کنند که بدون سفت‌کن متداول نصب می‌شوند.
Continental تأکید می‌کند تسمه کشسان و تسمه شیاری معمولی در این سامانه‌ها جایگزین مستقیم یکدیگر نیستند.
بنابراین کد ظاهراً مشابه، همیشه به معنی ساختار یکسان نیست.
برای سفارش عمده چه چیزی در پیش‌فاکتور بنویسیم؟
در سفارش‌گیری عمده، بهتر است برند، کد کامل تسمه، تعداد، بسته‌بندی، شماره فنی سازنده یا مرجع OE در صورت وجود و کاربرد تأییدشده ثبت شود.
عنوان مبهم «تسمه دینام شش‌شیار» برای انبار و حسابداری کافی نیست.
برای مثال، عنوان «DONGIL ـ 6PK1665 ـ تعداد مشخص ـ کاربرد منوط به تطبیق کاتالوگ» از «تسمه دینام ۴۰۵» دقیق‌تر است.
نشانه‌های خرابی تسمه دینام چیست؟
صدای جیرجیر یا سوت از سمت تسمه
صدای جیرجیر تکرارشونده می‌تواند از هم‌راستا نبودن پولی‌ها ناشی شود.
صدای سوت هنگام افزایش بار نیز ممکن است با لغزش و کشش نامناسب ارتباط داشته باشد.
البته صدا به‌تنهایی تشخیص قطعی نیست و باید سفت‌کن، هرزگرد و بلبرینگ‌ها بررسی شوند.
راهنمای فنی Continental نیز بررسی کشش، هم‌راستایی و اجزای مجموعه محرک را در عیب‌یابی مهم می‌داند.
ساییدگی نامتقارن و جداشدن شیار
اگر یک سمت تسمه بیش از سمت دیگر خورده شده یا بخشی از ریب جدا شده باشد، احتمال نصب نامناسب، ناهم‌راستایی یا خرابی پولی مطرح است.
در چنین وضعی، صرف تعویض تسمه بدون رفع علت، مشکل را برطرف نمی‌کند.
آلودگی روغنی و سطح براق یا لغزنده
نشتی روغن یا مواد شیمیایی می‌تواند به ترکیب لاستیکی آسیب بزند.
ابتدا منشأ نشتی باید رفع شود؛ سپس تسمه و اجزای مسیر حرکت بررسی شوند.
استفاده از اسپری‌های موقت برای ساکت‌کردن تسمه، راه‌حل فنی نیست.
روشن‌شدن چراغ باتری یا اختلال در تجهیزات جانبی
در خودرویی که دینام با همین تسمه می‌چرخد، پارگی یا لغزش شدید ممکن است با اختلال شارژ همراه شود.
اگر پمپ آب یا فرمان هیدرولیک نیز از همان مسیر نیرو بگیرد، پیامدهای دیگری هم ممکن است رخ دهد.
در صورت مشاهده هشدار شارژ، افزایش دمای موتور یا سفت‌شدن غیرعادی فرمان، خودرو باید در محل امن متوقف و بررسی شود.
ادامه رانندگی بدون تشخیص علت توصیه نمی‌شود.
زمان تعویض تسمه دینام چه موقع است؟
یک کیلومتر ثابت برای همه خودروها و همه تسمه‌ها وجود ندارد.
برنامه سرویس سازنده خودرو، سن قطعه، وضعیت پولی‌ها، شرایط کارکرد و نتیجه بازدید دوره‌ای تعیین‌کننده‌اند.
Continental نیز اولویت را به دوره‌های سرویس اعلام‌شده توسط خودروساز می‌دهد.
تسمه‌ای که هنوز پاره نشده، لزوماً سالم نیست.
هنگام سرویس، سفت‌کن، هرزگرد، پولی دینام و هم‌راستایی مسیر تسمه هم باید کنترل شوند.
در بعضی خودروها، تعویض هم‌زمان قطعات فرسوده مجموعه از بازگشت زودهنگام صدا و خرابی جلوگیری می‌کند.
پرسش‌های متداول درباره کد تسمه دینام
۱. 6PK1665 یعنی چه؟
تسمه شش‌شیار با پروفیل PK و طول مؤثر اسمی ۱۶۶۵ میلی‌متر. این کد به‌تنهایی خودروهای سازگار را مشخص نمی‌کند.
۲. 4PK855 چند شیار دارد؟
چهار شیار طولی دارد و طول مؤثر اسمی آن ۸۵۵ میلی‌متر است.
۳. عدد 1665 تعداد دندانه تسمه است؟
خیر. عدد ۱۶۶۵ در این کد، طول مؤثر اسمی بر حسب میلی‌متر است. تعداد دندانه مربوط به تسمه تایم دندانه‌دار است.
۴. آیا تسمه 4PK855 و 4PK885 به هم می‌خورند؟
نه لزوماً. طول اسمی آن‌ها ۳۰ میلی‌متر تفاوت دارد و سازگاری باید با کاتالوگ همان خودرو بررسی شود.
۵. آیا کد 6PK برای همه خودروهای شش‌شیار یکسان است؟
خیر. 6PK فقط تعداد شیار و پروفیل را مشخص می‌کند. طول، ساختار تسمه و کاربرد هم باید تطبیق داده شود.
۶. آیا هر صدای تسمه دینام با تعویض تسمه رفع می‌شود؟
خیر. سفت‌کن، هرزگرد، پولی‌ها و ناهم‌راستایی ممکن است علت اصلی باشند.
۷. گارانتی تسمه دینام DONGIL در آلتین پارت چگونه است؟
شرایط گارانتی را از روی تعهدنامه مکتوب فروشنده و فاکتور همان محموله بررسی کنید. از روی نام برند یا کد ابعادی نمی‌توان مدت و دامنه تعهد را تعیین کرد.
جمع‌بندی
کدهای 4PK و 6PK زبان مشترک فروشنده، انباردار و تعمیرکار برای توصیف ابعاد تسمه شیاری هستند.
عدد اول تعداد شیار، PK پروفیل و عدد آخر طول مؤثر اسمی را بیان می‌کند.
اما انتخاب درست از خواندن کد شروع می‌شود، نه اینکه به آن ختم شود.
برای جلوگیری از اشتباه، مشخصات خودرو و تجهیزات جانبی را با کاتالوگ قطعه تطبیق دهید و هنگام نصب، سلامت مجموعه محرک را نیز بررسی کنید.
تأمین عمده تسمه دینام DONGIL و همکاری استانی با آلتین پارت
آلتین پارت اسپرلوس در زمینه تأمین و توزیع عمده قطعات تسمه‌ای خودرو فعالیت دارد.
فروشگاه‌های عمده، شرکت‌های پخش و متقاضیان نمایندگی استانی می‌توانند برای دریافت فهرست کدهای قابل تأمین، شرایط همکاری و استعلام موجودی روز با واحد فروش آلتین پارت تماس بگیرند.
هنگام استعلام، کد کامل موردنیاز مانند 4PK855 یا 6PK1665 و تعداد درخواستی را اعلام کنید تا بررسی سفارش دقیق‌تر انجام شود.
برای استعلام کد و تعداد موردنیاز، از صفحه تماس با آلتین پارت اقدام کنید. متقاضیان همکاری استانی می‌توانند صفحه درخواست نمایندگی را ببینند.
برای مقایسه با سامانه تایمینگ، راهنمای تفاوت تسمه تایم پژو ۲۰۶ TU3 و TU5 را بخوانید.
منابع فنی
- Continental — راهنمای فنی تسمه‌ها و مجموعه محرک: بخش تسمه‌های چندشیار، تفسیر کد، تفاوت نوع کشسان و معمولی، سرویس و الگوهای خرابی.
تدوین و بازبینی: واحد آموزش و تحقیقات و توسعه آلتین پارت اسپرلوس؛ ۸ آبان ۱۴۰۵. این راهنما جایگزین کاتالوگ کاربرد و دستور نصب سازنده خودرو نیست.
